Reddedilme hassasiyeti

Sevgiline bir mesaj attın, "görüldü" yazıyor ama cevap yok. On dakika geçiyor. Kafanda senaryolar dönmeye başlıyor: Bir şey mi yaptım? Benden sıkıldı mı? Sonunda cevap geliyor, toplantıdaymış. Ama o on dakikanın yorgunluğu bütün akşam üstünden gitmiyor.

Buna reddedilme hassasiyeti deniyor; İngilizcede rejection sensitivity. Reddedilmeyi kaygıyla beklemek, belirsiz işaretleri bile ret olarak okumak ve buna yoğun tepki vermek. Sanki içinde, en ufak bir mesafede çalan hassas bir alarm var.

Kavram nereden çıktı?

Columbia Üniversitesi'nden psikolog Geraldine Downey ve Scott Feldman, 1996'da yayımladıkları çalışmada bu eğilimi tanımladı: Reddedilmeye hassas kişiler reddi kaygıyla bekliyor, kolayca algılıyor ve ona aşırı tepki veriyor. Araştırmacılar bu hassasiyetin çoğu zaman çocuklukta yaşanan reddedilme deneyimleriyle bağlantılı olduğunu da gösterdi.

İlişkileri nasıl etkiler?

İşin acı tarafı, alarm çoğu zaman korktuğu şeyi getirir. Ret beklenen kişi sürekli güvence ister, karşısındakinin dalgın bir anını soğukluk olarak okur, kırılır ve ya içine kapanır ya da öfkelenir. Bu tepkiler zamanla gerçekten mesafe yaratabilir. Kişi de bunu "Haklıymışım, beni zaten istemiyordu" diye okur. Bu döngü kaygılı bağlanma ile çok benzerdir ve kaygılı-kaçıngan tuzağı'nı besleyebilir.

Sosyal medyada sık geçen "RSD" (reddedilme duyarlı disfori) ifadesi ise özellikle DEHB ile birlikte anılır; resmi bir tanı değildir ve araştırması henüz sınırlıdır.

Nasıl hafifler?

Alarmı fark etmek ilk adım: "Şu an elimde gerçekten bir ret var mı, yoksa belirsizliği mi ret diye okuyorum?" Aklına gelen en kötü yorumun yanına iki başka olası açıklama yazmak düşünceyi yumuşatır. Tepki vermeden önce biraz beklemek, güvendiğin biriyle durumu konuşmak ve ihtiyacını suçlamadan söylemek ("Cevap gecikince endişeleniyorum") ilişkiyi korur. Bu hassasiyetin köklerine birlikte bakmak çoğu zaman en kalıcı değişimi getirir. Bu konularda nasıl çalıştığımı İlişkiler ve bağlanma sayfasında anlattım; kendi bağlanma eğilimine bakmak için Bağlanma pusulası aracını deneyebilirsin.