İlişkiler ve bağlanma

Bağlanma neden bu kadar önemli?

Bebeklikten itibaren, bize bakım veren kişilerle kurduğumuz ilişki, zihnimizde yakınlığa dair bir harita oluşturur: İhtiyaç duyduğumda biri gelir mi? Sevildiğim için mi, yoksa bir şey yaptığım için mi sevilirim? Yetişkinlikte bu harita, özellikle romantik ilişkilerde yeniden devreye girer.

Bağlanma kuramı insanları genel hatlarıyla güvenli, kaygılı ve kaçıngan eğilimler üzerinden anlatır. Bunlar kalıcı etiketler değil, bir süre kendimizi korumak için geliştirdiğimiz stratejilerdir.

İlişkilerde sık karşılaştığımız döngüler

• Kovalama ve kaçma: Biri yaklaştıkça diğeri uzaklaşır; uzaklaşan tarafın sessizliği, yaklaşan tarafın kaygısını daha da büyütür. Kaygılı ve kaçıngan bağlanmanın buluştuğu bu döngü çok yaygındır.
• Hep aynı tip insana çekilmek: Tanıdık olan, sağlıklı olmasa bile güvenli gibi gelir.
• Yakınlık arttıkça soğumak: İlişki ciddileştiğinde içinde bir daralma ve kaçma isteği hissetmek.
• Kendini kaybetmek: İlişki için kendi ihtiyaçlarını, arkadaşlarını, ilgi alanlarını geride bırakmak.

Ne zaman destek almak iyi gelir?

• İlişkilerin benzer biçimde bitiyor ve bunun nedenini anlamak istiyorsan
• Kıskançlık, güvensizlik ya da terk edilme korkusu hayatını yönetiyorsa
• Yakınlık kurmakta ya da sürdürmekte zorlanıyorsan
• Bir ayrılığın ardından toparlanmakta güçlük çekiyorsan

Görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?

Burada duygu odaklı terapinin bakış açısı çok işe yarar: Öfkenin, sessizliğin ya da kıskançlığın altında genellikle daha kırılgan bir duygu yatar; görülmeme, yetersiz hissetme, terk edilme korkusu. Bu duyguya ulaşıldığında, ilişkide farklı bir şekilde davranmak da mümkün hâle gelir.

Geçmişin bugüne nasıl yansıdığını anlamaya çalışırız; ama geçmişte kalmayız. Amacımız, bugün ve yarın kurmak istediğin ilişkiler için yeni seçenekler yaratmaktır. İlişkideki iki taraf da çalışmaya hazırsa çift terapisi ayrıca değerlendirilebilir.

Kendin için şimdi yapabileceklerin

• Bağlanma pusulası ile kendi eğilimine dair bir fikir edin.
• Son ilişkilerini düşün: Hepsinde tekrar eden bir an, bir cümle, bir his var mı?
• Bir tartışmanın ardından kendine şunu sor: "Gerçekten neye ihtiyacım vardı?"

Sık sorulan sorular

Bağlanma stili değişebilir mi?

Evet. Araştırmalar, bağlanma eğilimlerinin güvenli ilişkiler ve terapi süreçleri içinde zamanla değişebildiğini gösteriyor. Psikolojide buna "kazanılmış güvenli bağlanma" deniyor.

Partnerim gelmek istemiyor, tek başıma gelmem işe yarar mı?

Evet. İlişkideki tek bir kişinin örüntülerini fark edip farklı davranmaya başlaması bile dinamiği değiştirebilir. Bireysel çalışmayla başlamak sık görülen ve değerli bir yoldur.