Psikoloji Sözlüğü

Kaçıngan bağlanma

İngilizce: Avoidant attachment

Kaçıngan bağlanma, yakın ilişkilerde duygusal mesafeyi korumaya ve bağımsızlığa sığınmaya yönelik bir eğilimdir. Kaçıngan eğilimli biri, ilişki derinleştikçe içinde bir daralma hisseder ve farkında olmadan geri çekilir.

Bağlanma kuramı John Bowlby ve Mary Ainsworth'ün çocuklarla yaptığı çalışmalara dayanır. 1980'lerin sonunda Cindy Hazan ve Phillip Shaver, aynı örüntülerin yetişkin romantik ilişkilerinde de görüldüğünü gösterdi.

Nasıl fark edilir?

  • Biri çok yaklaştığında ilgisinin azalması ya da kusur aramaya başlamak
  • Duygularını konuşmak yerine "ben hallederim" demek
  • Zor zamanlarda yardım istemekte zorlanmak
  • İlişkide "boğuluyormuş" gibi hissetmek
  • Bir gün çok yakın, ertesi gün sanki hiç tanışmamış gibi davranmak

Neden olur?

Kaçıngan bağlanma çoğu zaman, ihtiyaçlarını ifade ettiğinde karşılık bulamadığı ya da duygularını göstermenin hoş karşılanmadığı ortamlarda büyüyen kişilerde gelişir. Çocuk, ihtiyaç duymamayı öğrenerek kendini korur. Yetişkinlikte bu strateji, bağımsızlık ve kendine yetme olarak görünür.

Ne değildir?

Kaçıngan bağlanma, sevgisizlik ya da "kalpsizlik" değildir. Kaçıngan eğilimli kişiler de yakınlık ister; sadece yakınlık, sinir sistemlerinde güvenlik yerine tehdit olarak algılanabilir. Bu yüzden onları "kovalamak" genellikle daha fazla uzaklaşmalarına yol açar.

Değişebilir mi?

Evet. Güvenli ilişkiler ve terapi süreçleri içinde, kişi yakınlığın tehlikeli olmadığını yavaş yavaş deneyimleyebilir. Kendi eğilimine dair bir fikir edinmek için bağlanma pusulası aracını deneyebilirsin.

Konuşmak istersen buradayım.

İlk mesajında ne yaşadığını uzun uzun anlatman gerekmiyor. Kısa bir merhaba yeterli; uygun görüşme saatlerini ve sürecin nasıl işlediğini birlikte netleştiririz.