Laboratuvar
Mehmet Durmuş'un Çağın Kavramları Ansiklopedisi
Uzm. Psk. Mehmet Durmuş'un seçtiği, günümüzün psikoloji kavramları. Bir ansiklopedi gibi, harf harf oku; metinde ilk geçen kavramların yanında kısa bir açıklama bulunur, böylece okurken sekme değiştirmene gerek kalmaz.
0 / 55 madde okundu
- Ana karakter sendromuKendini hayatının filmindeki başrol, başkalarını yan karakter gibi görme eğilimini anlatan gündelik ifade.
- Beyin çürümesiKısa ve yüzeysel içeriklerin aşırı tüketimiyle zihnin bulanıklaştığı hissi.
- Bilişsel çarpıtmaGerçeği olduğundan daha olumsuz gösteren otomatik düşünce kalıpları.
- Bilişsel uyumsuzlukİnançlarımızla davranışlarımız çeliştiğinde hissettiğimiz zihinsel gerilim.
- Boreout (bıkkınlık sendromu)İşte yetersiz meydan okuma, can sıkıntısı ve anlamsızlık hissinden doğan, tükenmişliğe benzeyen bir yorgunluk.
- BreadcrumbingAra sıra küçük ilgi işaretleri vererek birini umutta tutmak, ama ilişkiyi hiç ilerletmemek.
- Clear-codingFlörtte ve ilişkide niyetini, beklentini ve sınırlarını ima etmek yerine baştan açıkça söylemek.
- Cookie-jarringAsıl ilgilenilen kişi olmazsa diye birini, gerçek bir niyet olmadan "yedekte" tutmak.
- DeluluGerçekçi olmayan umutlara, çoğu zaman şakayla karışık ve bilerek tutunmayı anlatan internet argosu.
- DoomscrollingKaygı verici haberleri bırakamadan, durmadan kaydırarak okumak.
- Dopamin detoksuKeyif veren uyaranlardan bir süre uzak durarak beyni "sıfırlama" iddiası; adı yanıltıcı, ama arkasındaki ekran molası fikri yararlı olabilir.
- Duygusal kaçınmaZor duygu ve düşüncelerle temas etmemek için onlardan uzaklaşma çabası.
- Ekim teorisiEkimi "ikinci yılbaşı" sayan sosyal medya akımı ve "taze başlangıç" etkisi.
- Eş bağımlılıkKendi ihtiyaçlarını unutup değerini başkasının ihtiyaçlarını karşılamaktan almak.
- Fizzlingİlişkide ilginin, açık bir ayrılık konuşması yapılmadan yavaş yavaş sönmesi.
- FloodlightingGüven oluşmadan, çok kişisel acıları ve sırları paylaşarak hızlı yakınlık kurmaya çalışmak.
- FOMO ve JOMOBaşkalarının yaşadığı güzel anları kaçırıyor olma kaygısı ve onun karşıtı.
- GaslightingKişinin kendi algısından ve hafızasından şüphe etmesine yol açan sistematik manipülasyon.
- GhostingBir ilişkiyi hiçbir açıklama yapmadan, iletişimi tamamen keserek bitirmek.
- GroundhoggingHep aynı "tip" insanla ilişkiye girip her seferinde farklı bir son beklemek.
- Hale etkisiTek bir parlak özelliğin, kişinin tamamına dair yargımızı boyaması.
- Hiper-bağımsızlıkKimseye muhtaç olmamak için her şeyi tek başına taşıma ısrarı.
- İdealizasyonBir kişiyi kusursuz ve gerçekte olduğundan daha iyi görme eğilimi.
- İnsanları memnun etmeBaşkalarını kırmamak için kendi ihtiyaçlarını sürekli geri plana atma eğilimi.
- İntikam uykusuzluğuGün içinde kendine vakit kalmadığı için, uykusuz kalacağını bile bile gece geç yatmak.
- Jamais vuÇok tanıdık bir şeyin bir anlığına tamamen yabancı gelmesi.
- Kaçıngan bağlanmaYakınlık arttıkça geri çekilme ve tek başına halletmeye sığınma eğilimi.
- Kaygılı bağlanmaTerk edilme korkusu ve sürekli güvence ihtiyacıyla öne çıkan bağlanma eğilimi.
- Kendini sabote etmeİstediğin bir şeye yaklaştıkça onu bozan adımlar atmak.
- Kırmızı bayrak / bej bayrakİlişkide dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri ile tuhaf ama zararsız alışkanlıklar.
- Kuş teorisi ve portakal kabuğu teorisiPartnerin küçük bir paylaşıma ya da ricaya verdiği tepkiyle ilişkiyi ve sevgiyi "test etmeye" çalışan sosyal medya akımları.
- LimeransKarşılık görme umuduna kilitlenmiş, yoğun ve istemsiz aşk tutulması.
- Manifest (manifestasyon)Bir şeyi yoğun biçimde isteyip düşünerek, hayal ederek ya da yazarak hayatına çekebileceğine inanmak.
- MaxxingGörünüşten uykuya, hayatın bir alanını "en üst seviyeye çıkarma" çabası; bazen motivasyon, bazen bitmeyen bir yetersizlik hissi.
- Orbitingİlişki bittikten sonra konuşmadan, sosyal medyada izlemeye ve beğenmeye devam etmek.
- Otoriteye itaatSıradan insanların bir otorite figürü karşısında vicdanlarını susturabilmesi.
- Öfke yemiEtkileşim toplamak için bilerek öfke uyandırmak üzere tasarlanmış içerik.
- Parasosyal ilişkiBizi tanımayan bir kişiye ya da karaktere karşı kurulan tek taraflı duygusal bağ.
- RuminasyonAynı olumsuz düşünceyi çözüme ulaşmadan tekrar tekrar zihinde döndürmek.
- Sessiz çatlamaİşini bırakmadan ve çoğu zaman belli etmeden, içten içe derin bir mutsuzluk ve kopuş yaşamak.
- Sessiz istifaİşten ayrılmadan, yalnızca görev tanımındaki asgari işi yapmayı seçmek.
- SituationshipArkadaşlıktan öte ama adı konmamış, sınırları ve geleceği belirsiz kalan ilişki.
- Sosyal kıyaslamaKendini, yeteneklerini ve hayatını başkalarıyla karşılaştırarak değerlendirme eğilimi.
- Sosyal pilİnsanlarla vakit geçirdikçe azalan, yalnız ya da dinlenerek dolan sosyal enerjiyi anlatan bir benzetme.
- Trauma dumping (dert boşaltma)Karşıdakinin hazır olup olmadığına bakmadan, ağır yaşantıları tek taraflı ve yoğun biçimde ona aktarmak.
- Travma bağıİyi ve kötü dönemlerin döngüsüyle güçlenen, zarar veren kişiye duyulan yoğun bağ.
- Truecastingİlk buluşmalarda süslenmiş bir imaj yerine gerçek hâlinle, olduğun gibi görünmek.
- Tükenmişlik sendromuUzun süreli stresin yol açtığı enerji tükenmesi, uzaklaşma ve yetersizlik hissi.
- Varoluşsal kaygıAnlam, özgürlük, yalnızlık ve ölümlülükle yüzleşince duyulan kaygı.
- Yapay zekâ ile dertleşmekYapay zekâ sohbet botlarını duygusal destek ve dertleşmek için kullanmak.
- Yapay zekâ psikozuSohbet botlarıyla uzun ve yoğun etkileşimin ardından gerçeklikten kopuk inançların güçlenmesi için kullanılan, resmî tanı olmayan bir ifade.
- Yatakta çürümeSaatlerce ya da günlerce yatakta, çoğu zaman ekran başında vakit geçirmeyi "dinlenme" olarak anlatan bir akım.
- Yer değiştirmeÖfkenin asıl kaynağına değil, daha güvenli bir hedefe yönelmesi.
- Yüksek işlevli kaygıDışarıdan başarılı, düzenli ve sakin görünürken içeride yoğun kaygı taşımayı anlatan gündelik ifade.
- Zihinsel yükEvin ve ilişkinin işlerini yapmanın ötesinde, düşünme, planlama ve hatırlama sorumluluğunun hep aynı kişide kalması.
Bu aramayla eşleşen bir madde bulamadık. Sözlüğe her hafta yenileri ekleniyor.
Şu an 55 madde var. Bir harf seç ya da kendini şansa bırak.
- A1 maddeAna karakter sendromu
- B5 maddeBeyin çürümesi, Bilişsel çarpıtma
- C2 maddeClear-coding, Cookie-jarring
- D4 maddeDelulu, Doomscrolling
- E2 maddeEkim teorisi, Eş bağımlılık
- F3 maddeFizzling, Floodlighting
- G3 maddeGaslighting, Ghosting
- H2 maddeHale etkisi, Hiper-bağımsızlık
- İ3 maddeİdealizasyon, İnsanları memnun etme
- J1 maddeJamais vu
- K5 maddeKaçıngan bağlanma, Kaygılı bağlanma
- L1 maddeLimerans
- M2 maddeManifest (manifestasyon), Maxxing
- O2 maddeOrbiting, Otoriteye itaat
- Ö1 maddeÖfke yemi
- P1 maddeParasosyal ilişki
- R1 maddeRuminasyon
- S5 maddeSessiz çatlama, Sessiz istifa
- T4 maddeTrauma dumping (dert boşaltma), Travma bağı
- V1 maddeVaroluşsal kaygı
- Y5 maddeYapay zekâ ile dertleşmek, Yapay zekâ psikozu
- Z1 maddeZihinsel yük
Konuşmak istersen buradayım.
İlk mesajında ne yaşadığını uzun uzun anlatman gerekmiyor. Kısa bir merhaba yeterli; uygun görüşme saatlerini ve sürecin nasıl işlediğini birlikte netleştiririz.