Gülümseyen depresyon

İşte herkesin sevdiği kişi o. Esprili, yardımsever, her toplantıya hazırlıklı. Arkadaş grubunda ortamı neşelendiren de o. Akşam eve dönüp kapıyı kapattığında ise yatağa uzanıp tavana bakıyor, hiçbir şey hissetmiyor ve yarın yine aynı yüzü takmak için güç topluyor.

Buna gülümseyen depresyon deniyor; İngilizcede smiling depression. Depresyon belirtilerini dışarıya neşeli ve işlevsel bir görüntünün arkasına saklamak. Dışarıdan her şey yolunda görünür; içeride ise umutsuzluk, değersizlik ve yorgunluk sürer.

Resmi bir tanı mı?

Hayır. Tanı kitaplarında "gülümseyen depresyon" diye bir tanı yok; bu, gündelik dilde kullanılan bir ifade. Altında çoğu zaman bildiğimiz depresyon vardır, sadece dışarıya farklı yansır. Dünya Sağlık Örgütü depresyonu, en az iki hafta süren çökkün ruh hâli ya da zevk alamama ve buna eşlik eden uyku, iştah, enerji ve konsantrasyon değişiklikleri olarak tarif ediyor. Gülümseyen depresyonda bu belirtiler vardır, ama kişi onları ustalıkla gizler.

Neden saklarız?

"Güçlü olmalıyım", "Kimseye yük olmamalıyım", "Benim derdim ne ki, başkaları daha kötü durumda" gibi inançlar bu maskeyi besler. Ruh sağlığının hâlâ damgalandığı ortamlarda, ailenin "güçlü çocuğu" olarak büyüyenlerde ve iş hayatında başarılı görünmesi beklenenlerde daha sık görülür. Bir de her şeyi olumlu görmeye zorlayan toksik pozitiflik var: "Gülümse, geçer" denen bir yerde üzüntüyü göstermek zorlaşır.

Neden önemsenmeli?

Çünkü görünmez. Çevresindekiler fark etmez, kişi de çoğu zaman yardım istemez; "Ben iyiyim" demeyi alışkanlık hâline getirmiştir. Maskeyi takmanın kendisi de ayrıca yorar. Bu yüzden gülümseyen depresyon, tedavi edilmeden uzun süre devam edebilir. Bazen zevk alamamak (anhedoni) maskenin altındaki en belirgin işarettir.

Ne yapılabilir?

Bir yakınına ya da bir uzmana "Aslında hiç iyi değilim" diyebilmek, en zor ama en önemli adım. Depresyon tedavi edilebilir bir durum; terapi ve gerektiğinde hekim desteğiyle çoğu insan belirgin şekilde iyileşir. Belirtileri ve destek yollarını Depresyon belirtileri ve destek yöntemleri yazısında, nasıl çalıştığımı Depresyon ve anlam sayfasında anlattım.

Kendini şu an güvende hissetmiyorsan 112'yi arayabilirsin.

Sık sorulan sorular

Gülümseyen depresyon ne demek?

Depresyon belirtilerini dışarıya neşeli ve işlevsel bir görüntünün arkasına saklamaktır. Kişi dışarıdan iyi görünür, içeride ise depresyonu yaşar.

Gülümseyen depresyon bir tanı mı?

Hayır, resmi bir tanı değil, gündelik dilde kullanılan bir ifadedir. Altında çoğu zaman depresyon vardır ve tanı bir uzmanın değerlendirmesiyle konur.

Gülümseyen depresyon nasıl fark edilir?

Dışarıdaki görüntü ile yalnız kalındığındaki his arasındaki fark ipucudur: Herkesin yanında neşeli olup yalnızken uzun süre boşluk, umutsuzluk, yorgunluk ya da zevk alamama yaşamak. Bu iki haftadan uzun sürüyorsa bir uzmanla konuşmak iyi gelir.