Sağlık çalışanları için psikolojik destek

Sağlık çalışanlarının taşıdığı yük

Hekimlik, hemşirelik, ebelik, acil tıp teknisyenliği... Bu mesleklerin ortak noktası, başkasının en zor gününde orada olmak. Bu, anlamlı ve onurlu bir iş. Ama insanın kendi duygularına zaman bırakmayan bir iş de.

Görüşmelerde sık konuşulan yükler:

• Nöbetler ve uykusuzluk. Otuz altı saatlik nöbetler, bitmeyen poliklinikler. Yorgunluk bir süre sonra karakterin bir parçası gibi görünmeye başlıyor.
• Şiddet ve saygısızlık. Sözlü hakaret, tehdit, darp. Her yeni haber, "bir gün bana da olabilir" kaygısını büyütüyor.
• Hasta kaybı ve ağır vakalar. Kaybedilen bir hasta, bir çocuğun acısı, bir ailenin çığlığı. Bunların hepsi bir yerde birikiyor (empati yorgunluğu).
• "Hata yapamam" baskısı. Tıpta mükemmellik bekleniyor; insan olmaya yer yok gibi.

Cerrahlar ve hata sonrası

Ameliyathanede beklenmedik bir sonuç, bir komplikasyon ya da bir hata, hekimin aklından aylarca çıkmayabiliyor. Literatürde buna ikinci kurban deniyor: Hasta ilk kurban, olayda yer alan sağlık çalışanı da kaygı, utanç ve suçlulukla ikinci kurban oluyor (NIH). Bu duygular çoğu zaman hiç konuşulmuyor; çünkü tıp kültüründe hata, sessizce taşınacak bir yük gibi görülüyor.

Oysa konuşulmayan bir hata, bir sonraki ameliyata, bir sonraki karara gölgesini düşürebiliyor. Bunu kendi başına taşımak zorunda değilsin.

Ne zaman destek almak iyi gelir?

• Nöbetten çıktıktan sonra da zihnin hastanede kalıyorsa
• Bir hasta, bir olay ya da bir hata aklından çıkmıyorsa
• Hastalara karşı bir soğukluk, bir uzaklık hissetmeye başladıysan
• Uyku, iştah ya da bedenindeki şikâyetler arttıysa
• Mesleği bırakmayı sık sık düşünüyorsan

Görüşmelerde nasıl çalışıyorum?

Sağlık çalışanlarıyla çalışırken ilk fark ettiğim şey, ne kadar "yardım eden" tarafta durmaya alışık oldukları. Bu yüzden ilk iş, görüşmeyi senin için güvenli bir alan hâline getirmek: burada vaka sunmuyorsun, kendini anlatıyorsun.

Ağır bir olay ya da hasta kaybından sonra travma odaklı çalışmalardan, gerektiğinde EMDR'dan yararlanırım. Tükenmişlik öne çıkıyorsa yükün haritasını birlikte çıkarır, sınırları ve dinlenmeyi yeniden düzenleriz. Varoluşçu tarafta ise mesleğe neden başladığını ve bugün sana ne ifade ettiğini konuşuruz; çünkü anlam, tükenmişliğe karşı en sağlam dayanaklardan biri.

Nöbet düzenin nedeniyle görüşmeleri online da yapabiliyoruz. Şişli'deki merkezde yüz yüze görüşmek de mümkün.

Sık sorulan sorular

Hekim ya da hemşire olarak psikolojik destek almam garip mi?

Hayır. Başkalarının acısını her gün taşıyan biri için destek almak en doğal şey. Bu, mesleki bir zayıflık değil; kendine gösterdiğin özen.

Bir tıbbi hatadan sonra yaşadığım suçluluk normal mi?

Evet, çok yaygın. Literatürde "ikinci kurban" olarak anılan bu deneyim kaygı, uykusuzluk ve utançla gelebilir. Konuşmak, hem seni hem sonraki kararlarını korur.

Nöbet sistemim düzensiz, görüşmeler nasıl olacak?

Görüşmeleri online yapabilir, saatleri nöbet çizelgene göre ayarlayabiliriz.