Tükenmişlik ve iş stresi

Tükenmişlik nasıl bir şey?

Dünya Sağlık Örgütü, tükenmişliği iş ortamında başarıyla yönetilemeyen kronik stresin bir sonucu olarak tanımlar ve üç boyutunu öne çıkarır:

• Enerji tükenmesi: Güne daha başlamadan yorgun olmak.
• Duygusal uzaklaşma: İşe, insanlara ve sorumluluklara karşı bir soğukluk ya da alaycılık.
• Yetersizlik hissi: Ne kadar çalışırsan çalış yetişemiyormuş, işe yaramıyormuş gibi hissetmek.

Tükenmişlik yalnızca işte de görülmez. Bir hastaya bakmak, küçük çocuk büyütmek ya da ailede herkesin yükünü taşımak da benzer bir tablo yaratabilir.

Ne zaman destek almak iyi gelir?

• Dinlensen de yorgunluk geçmiyorsa
• Eskiden önemsediğin şeylere karşı bir ilgisizlik hissediyorsan
• Uyku, iştah ya da bedensel şikâyetlerin arttıysa
• Sabırsızlık ve öfke ilişkilerine yansımaya başladıysa

Tükenmişlik belirtileri depresyonla örtüşebilir. Bu yüzden belirtiler uzun sürüyor ve ağırlaşıyorsa bir uzmanla görüşmek önemlidir.

Görüşmelerde nasıl çalışıyoruz?

İlk adım, yükün haritasını çıkarmaktır: Neyi, kimin için, neden taşıyorsun? Sınır koymanın neden zor geldiğini, "hayır" demenin içinde hangi korkuları uyandırdığını anlamaya çalışırız. Bazen tükenmişliğin altında "her şeyi tek başıma halletmeliyim" inancı yatar; buna hiper-bağımsızlık diyoruz.

Somut tarafta; molaları, sınırları ve iş ile özel hayat arasındaki geçişleri yeniden düzenlemek için birlikte küçük ve uygulanabilir değişiklikler planlarız. Varoluşçu tarafta ise şu soruyu sorarız: Bu kadar çabanın sana kattığı anlam ne?

Kendin için şimdi yapabileceklerin

• Tükenmişlik göstergesi ile hangi boyutun öne çıktığına bak.
• Bu hafta "yapmasam da olur" listesine bir madde ekle.
• Gün sonunda işten eve geçişi işaretleyen küçük bir ritüel edin: kısa bir yürüyüş, kıyafet değiştirmek, telefonu kapatmak.

Sık sorulan sorular

Tükenmişlik bir hastalık mı?

Dünya Sağlık Örgütü tükenmişliği bir hastalık olarak değil, bir "mesleki fenomen" olarak sınıflandırır. Ancak etkileri ciddi olabilir ve bazen depresyon ya da kaygı ile birlikte görülür.

Çalıştığımız kurum için destek alabilir miyiz?

Evet. Kurumlara yönelik seminerler ve çalışan destek programları hakkında bilgiyi kurumsal çalışmalar sayfasında bulabilirsin.