Yeni: Mehmet Durmuş'un Çağın Kavramları Ansiklopedisi yayında Okumaya başla

Psikoloji Sözlüğü

Hoovering

İngilizce: Hoovering

Ayrılalı üç ay oldu. Sonunda uykuların düzene girdi, telefona her baktığında midene kramp girmiyor. Sonra bir gece mesaj geliyor: "Seni rüyamda gördüm. İyi misin?" Ertesi gün bir şarkı. Bir hafta sonra uzun bir özür: "Değiştim, artık her şey farklı olacak." Ve sen, kendini toparladığını düşündüğün o noktadan bir anda eskiye savrulduğunu hissediyorsun.

Buna hoovering deniyor. Adını meşhur bir elektrikli süpürge markasından alıyor: Seni yeniden içine çekmek. Bitmiş ya da senin mesafe koyduğun bir ilişkide, karşı tarafın özür, nostalji, hediye, kıskandırma ya da ani bir krizle seni geri kazanmaya çalışması. Cleveland Clinic'in bir yazısı da kavramı ve en sık görülen biçimlerini anlatıyor.

Özlemden farkı ne?

Her geri dönüş hoovering değildir. İnsanlar gerçekten özleyebilir, hatalarını görebilir, bir şeyi onarmak isteyebilir. Farkı genellikle örüntüde görürsün.

Hoovering'de söylenenler çoğunlukla senin değil, onun ihtiyacına hizmet eder. Söz verilen değişim gelmez; sen geri döndüğünde eski döngü kısa sürede kurulur. "Hayır" dediğinde de mesajlar yumuşaktan sert bir tona geçer, suçluluk duygusuna dokunur: "Bana bunu nasıl yaparsın?" Bazen de iş ortak arkadaşlar ya da aileden gelen baskıya döner.

Bu davranış sosyal medyada çoğu zaman narsisizmle birlikte anılıyor. Ama karşındakine bir tanı koymak gerekmiyor. Senin için önemli olan, onun kim olduğundan çok bu davranışın sana ne yaptığı.

Neden bu kadar işe yarar?

Çünkü bazen bu ilişkilerde iyi ve kötü anlar birbirini izlemiştir: bir gün çok sıcak, ertesi gün soğuk. Bu iniş çıkışlar insanı ilişkiye güçlü bir biçimde bağlayabiliyor (travma bağı). Geri çağıran ses, o iyi günlerin hafızasına seslenir. Zayıflık değil bu; zihnin, bir zamanlar sana iyi gelen bir şeye uzanması.

Ne yapılabilir?

Bir karar verdiysen, onu kendine hatırlatacak somut şeyler işe yarar: Neden ayrıldığını yazdığın bir not, seni dinleyen bir arkadaş. Cevap vermek zorunda değilsin. Cevap vereceksen kısa ve net olmak, uzun açıklamalardan daha koruyucudur. Engellemek, sessize almak, birine "Bana şu mesajı gösterme" demek kabalık değil; sınır koymaktır.

Bir ilişkiden çıkmanın, sonra tekrar tekrar geri çekilmenin seni yorduğunu fark ediyorsan, bunu konuşmak iyi gelebilir. Bu konularda nasıl çalıştığımı İlişkiler ve bağlanma sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular

Hoovering ne demek?

Bitmiş ya da mesafe konmuş bir ilişkide birinin seni özür, nostalji, hediye ya da krizle yeniden içine çekmeye çalışması. Adı bir elektrikli süpürge markasından geliyor.

Hoovering ile zombieing arasındaki fark ne?

Zombieing, ortadan kaybolan birinin hiçbir şey olmamış gibi geri dönmesi. Hoovering ise genellikle bitmiş bir ilişkide seni yeniden bağlamaya yönelik daha ısrarlı bir çaba.

Her geri dönüş hoovering midir?

Hayır. Gerçek bir pişmanlık ve değişim de olabilir. Söylenenlerin zamanla davranışa dönüşüp dönüşmediği ve senin "hayır"ına saygı gösterilip gösterilmediği ayırt etmene yardım eder.

Konuşmak istersen buradayım.

İlk mesajında ne yaşadığını uzun uzun anlatman gerekmiyor. Kısa bir merhaba yeterli; uygun görüşme saatlerini ve sürecin nasıl işlediğini birlikte netleştiririz.