Psikoloji Sözlüğü

Groundhogging

İngilizce: Groundhogging

Groundhogging, hep aynı tip insanla ilişkiye girip her seferinde farklı bir sonuç beklemektir. Adını, aynı günü tekrar tekrar yaşayan bir adamı anlatan Groundhog Day (Türkiye'de Bugün Aslında Dündü) filminden alır. Partnerler değişir ama hikâye çoğu zaman benzer yerde biter.

Groundhogging, flört dilinde 2020'lerde yaygınlaşmış gündelik bir ifadedir, psikolojik bir tanı değildir. Ama tarif ettiği şey, terapide en sık konuşulan konulardan biridir: ilişkilerde tekrar eden örüntüler.

İşaretleri

  • Partnerlerin dış görünüş, meslek ya da karakter olarak birbirine çok benzemesi
  • İlişkilerin hep benzer bir noktada ve benzer bir sebeple bitmesi
  • "Bu sefer farklı olacak" hissinin her yeni ilişkide yeniden doğması
  • Arkadaşlarının "yine mi aynı tip?" demesi
  • Sana iyi gelen ama "heyecan vermeyen" insanlara ilgi duyamamak

Neden aynı tipe çekiliyoruz?

İnsan çoğu zaman iyi gelene değil, tanıdık olana çekilir. Çocuklukta öğrenilen sevgi biçimi, yetişkinlikte "çekim" ya da "kimya" olarak hissedilebilir. Örneğin sevgiyi hep kazanmak zorunda olduğu bir evde büyüyen biri, ulaşılması zor insanları daha çekici bulabilir. Böyle ilişkilerde yoğun ama acı veren bir bağ da kurulabilir (travma bağı). İlişkinin başında karşı tarafı olduğundan parlak görmek (idealizasyon) ise tanıdık örüntüyü fark etmeyi zorlaştırır.

Psikoloji bu eğilimi farklı açılardan açıklar: - Bağlanma stilleri: Kaygılı ve kaçıngan bağlanan kişiler birbirine sık sık çekilir ve aynı yakınlaşma-uzaklaşma döngüsünü yeniden yaşar. - Tekrarlama eğilimi: Psikanalitik kuramda (tekrarlama zorlantısı), insanın çözülmemiş eski yaşantılarını yeni ilişkilerde farkında olmadan yeniden sahnelediği düşünülür. Belki bu sefer "doğru biter" diye. - Şema kimyası: Şema terapide, kişinin erken dönem şemalarını tetikleyen birine duyduğu yoğun çekime bu ad verilir.

Döngüyü fark etmek

Döngüyü kırmanın ilk adımı onu suçlamadan görmektir. Kendi bağlanma eğilimini merak ediyorsan Bağlanma Pusulası aracımız bir başlangıç olabilir. Şu sorular yardımcı olabilir: - Geçmiş ilişkilerimde benzer olan neydi: karşımdakinin hangi özelliği, benim hangi tepkim? - İlişkinin başında beni en çok ne çekiyor? Bu özellik ilişkinin sonunda neye dönüşüyor? - Bana iyi gelen birini neden "sıkıcı" buluyorum?

Ne zaman destek almak iyi gelir?

Benzer ilişkileri tekrar tekrar yaşıyorsan, her ayrılık seni daha çok yoruyorsa ya da "neden hep ben?" sorusu aklından çıkmıyorsa, bu örüntüyü bir uzmanla çalışmak neyin tekrar ettiğini ve neden tekrar ettiğini görmene yardımcı olabilir. İlişkiler ve bağlanma sayfamızda bu konuda nasıl çalıştığımızı anlattık.

Sık sorulan sorular

Groundhogging ne demek?

Hep aynı tip partneri seçip her seferinde farklı bir sonuç beklemektir. Adını aynı günü tekrar tekrar yaşayan bir karakteri anlatan Groundhog Day filminden alır.

Neden hep aynı tip insana âşık oluyorum?

İnsan çoğu zaman iyi gelene değil, tanıdık olana çekilir. Bağlanma stilleri ve çocuklukta öğrenilen ilişki biçimleri, yetişkinlikteki "çekim" duygusunu şekillendirebilir.

Groundhogging döngüsü nasıl kırılır?

Önce geçmiş ilişkilerdeki ortak noktaları suçlamadan fark etmek gerekir. Neyin çektiğini ve bunun neye dönüştüğünü görmek, farklı seçimler yapmayı kolaylaştırır. Bu süreçte terapi destek olabilir.

Konuşmak istersen buradayım.

İlk mesajında ne yaşadığını uzun uzun anlatman gerekmiyor. Kısa bir merhaba yeterli; uygun görüşme saatlerini ve sürecin nasıl işlediğini birlikte netleştiririz.