Psikoloji Sözlüğü

Kendini sabote etme

İngilizce: Self-sabotage

Kendini sabote etme, kişinin gerçekten istediği bir hedefe yaklaştıkça, o hedefe ulaşmasını engelleyen davranışlar sergilemesidir. Önemli bir işi son ana bırakmak, iyi giden bir ilişkide kavga çıkarmak, bir fırsatı "nasılsa olmaz" diyerek kaçırmak buna örnektir.

Neden kendimize çelme takarız?

  • Başarısızlık korkusu: Hiç denememek, denediğin hâlde başaramamaktan daha az acı verir.
  • Başarı korkusu: Başarı yeni beklentiler, görünürlük ve kaybetme ihtimali getirir.
  • Tanıdık olana dönüş: Mutluluk tanıdık değilse, insan farkında olmadan tanıdık olan zorluğa geri döner.
  • "Hak etmiyorum" inancı: Derinde, iyi şeyleri hak etmediğine inanan biri, onları kendi eliyle uzaklaştırabilir.

Nasıl fark edilir?

Kendini sabote etme davranışları çoğu zaman kendini "mantıklı" bir gerekçeyle sunar: "Zaten zamanım yoktu", "O kişi de aslında bana göre değildi." Bir örüntüyü fark etmenin en iyi yolu, farklı alanlarda aynı sonucun tekrar edip etmediğine bakmaktır.

Ne yapılabilir?

Davranışın kendisiyle savaşmak yerine, onun neyi koruduğunu anlamak daha işe yarar. Sabotajın altındaki korku adlandırıldığında, o korkuyla başka bir şekilde ilgilenmek mümkün hâle gelir. Ayrıntılı bilgi için özgüven ve kendini sabote etme sayfasına bakabilirsin.

Konuşmak istersen buradayım.

İlk mesajında ne yaşadığını uzun uzun anlatman gerekmiyor. Kısa bir merhaba yeterli; uygun görüşme saatlerini ve sürecin nasıl işlediğini birlikte netleştiririz.