Ick (birden soğuma)

Bir buluşmadasın, her şey güzel gidiyor. Sonra karşındaki kişi çorbasını höpürdeterek içiyor, garsona tuhaf bir şaka yapıyor ya da kafede çalan şarkıyı Shazam'da arıyor. Ve bir anda, nedenini tam açıklayamadan, içinden bir şey "tık" diye kapanıyor. Biraz önce hoşuna giden insan artık sana itici geliyor.

İşte buna ick deniyor. Genelde "the ick" diye kullanılıyor; İngilizcede "ıyy" gibi bir tiksinti ünlemi. Türkçede "birden soğumak", "gözümden düştü" dediğimiz şeye çok yakın. Bir tanı değil elbette, sosyal medyanın dilimize kazandırdığı gündelik bir ifade.

Sadece sen değilsin

Ick o kadar yaygın ki artık üzerine araştırma bile yapılıyor. 2025'te yayımlanan bir çalışmada, terimi duymamış olanlar bile tanımı okuyunca çoğunlukla "Evet, bunu yaşadım" demiş. Pek çoğu da ardından o kişiyle görüşmeyi bırakmış (British Psychological Society). Aynı çalışmaya göre, partnerinden çok yüksek beklentisi olanlar ick'i daha sık ve daha sert yaşıyor.

Peki neden oluyor?

Birini yeni tanırken onu çoğu zaman olduğundan biraz daha parlak görürüz. Kafamızda bir resim çizeriz ve gerçek kişi o resmin içine yerleştirilir. Buna idealizasyon diyoruz; aşkın ilk, baş döndürücü dönemi olan limeransta ise bu resim iyice parlar. Sonra kişinin sıradan, insani bir hâli görünür ve resim çatlar. Ick çoğu zaman o çatlağın sesidir.

Bazen de iş biraz daha derindedir. Biri gerçekten yaklaşmaya başladığında küçük bir kusur bulup geri çekilmek, yakınlıktan korkmanın en "masum" görünen yolu olabilir. Her yeni ilişkide, tam işler ciddileşirken bir ick çıkıyorsa, belki de mesele çorbada değil, yakınlaşınca içinde uyanan kaygıdadır. Bu, kendini sabote etme ya da kaçıngan bağlanma ile ilgili olabilir.

Ick mi, kırmızı bayrak mı?

İkisi sık karıştırılıyor. Kırmızı bayrak sana zarar verebilecek bir şeyin işaretidir: küçümseme, kontrol, saygısızlık. Ick ise çoğu zaman zararsız bir alışkanlığa verdiğin ani bir tepkidir. Kendine şunu sorabilirsin: "Bu davranış bana ya da birine zarar veriyor mu, yoksa sadece hoşuma mı gitmiyor?"

Ick yaşadığında ne yapabilirsin?

Hemen karar vermek zorunda değilsin. İlk tepki çoğu zaman geçicidir; birkaç gün sonra hâlâ aynı şeyi hissedip hissetmediğine bakabilirsin. Bir alışkanlığın bir insanın tamamı olmadığını hatırlamak da iyi gelir. Ama bazen ick gerçekten "Biz uyumlu değiliz" demenin bedendeki karşılığıdır. Bunu da ciddiye almak hakkın.

Kimseye uzun süre ilgi duyamadığını, her ilişkide bir noktada aniden soğuduğunu fark ediyorsan, bunu biriyle konuşmak iyi gelebilir. Bu konularda nasıl çalıştığımı İlişkiler ve bağlanma sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular

Ick ne demek?

Hoşlandığın birine, küçük ve çoğu zaman mantıksız görünen bir ayrıntı yüzünden bir anda soğumak demek. "The ick" olarak da kullanılıyor.

Ick geçer mi?

Bazen geçer. Davranış zararsızsa ve o kişiyle bağın derinleşiyorsa, ilk tepki zamanla yumuşayabilir. Bazen de gerçekten uyumsuz olduğunuzu gösterir.

Sürekli ick yaşıyorsam bende bir sorun mu var?

Sorun olmak zorunda değil, ama bakmaya değer. Tam yakınlaşırken geri çekiliyorsan, bunun altında yakınlıktan duyulan bir kaygı olabilir.