Psikoloji Sözlüğü
Limerans
Limerans, bir kişiye karşı duyulan yoğun, istemsiz ve zihni neredeyse tamamen kaplayan aşk tutulmasıdır. Kavramı 1979'da psikolog Dorothy Tennov, yüzlerce kişiyle yaptığı görüşmelere dayanan Love and Limerence kitabında tanımladı. Türkçede son dönemde "takıntılı aşk tutulması" olarak da anılıyor.
Limeransın merkezinde karşı tarafın kendisinden çok, karşılık görüp görmeme belirsizliği vardır. Belirsizlik sürdükçe duygu güçlenir.
Nasıl fark edilir?
- Kişiyi düşünmeden geçen saatlerin giderek azalması
- Bir mesaj, bakış ya da cümleden saatlerce anlam çıkarmaya çalışmak
- Ruh hâlinin tamamen onun davranışlarına bağlı hâle gelmesi
- Ortak bir gelecek hakkında ayrıntılı hayaller kurmak
- Kişinin kusurlarını görmezden gelmek ya da onları da çekici bulmak
- Reddedilme ihtimali karşısında yoğun kaygı
Aşktan farkı ne?
Limerans bir teşhis değildir ve aşkı küçümseyen bir kavram da değildir. Pek çok ilişki, böyle yoğun bir tutulmayla başlar. Fark, duygunun neye dayandığındadır: Aşk, gerçek kişiyi tanıdıkça derinleşir. Limerans ise çoğu zaman zihnimizde kurduğumuz bir imgeyle ve belirsizlikle beslenir. Karşılıklı ve güvenli bir ilişkiye dönüştüğünde yoğunluğu genellikle azalır.
Neden bu kadar güçlü?
Belirsiz ödül, insan zihninin en güçlü bağlayıcılarından biridir: Bazen gelen bir ilgi, her zaman gelen ilgiden daha fazla düşündürür. Kaygılı bağlanma eğilimi olan kişiler bu döngüye daha açık olabilir. Zihin, cevabı olmayan soruları tekrar tekrar döndürür.
Ne zaman destek almak gerekir?
Limerans kendiliğinden sönebilir. Ancak aylar, hatta yıllar süren, işini, uykunu ya da diğer ilişkilerini belirgin biçimde etkileyen bir hâl aldıysa, bir uzmanla konuşmak bu duygunun sana ne anlattığını anlamana yardımcı olabilir. Çoğu zaman mesele karşıdaki kişiden çok, onun bizde neyi tamamladığıdır.

