Boreout (bıkkınlık sendromu)

Boreout (Türkçede "bıkkınlık sendromu" ya da "can sıkıntısı sendromu"), işte yeterince meydan okuma bulamamaktan, sürekli sıkılmaktan ve yaptığı işi anlamsız bulmaktan doğan bir yorgunluk hâlidir. Tükenmişliğin aynadaki görüntüsü gibidir: Tükenmişlik çok fazla iş ve stresten, boreout ise çok az anlamlı işten doğar.

Kavramı, İsviçreli iş danışmanları Philippe Rothlin ve Peter Werder 2007'de yayımladıkları Diagnose Boreout kitabında tanımladı. Rothlin ve Werder üç unsura dikkat çeker: can sıkıntısı, yetersiz meydan okuma ve ilgisizlik. Boreout bir tıbbi tanı değildir. Türkiye'de de konuya akademik ilgi var. Örneğin Marmara Üniversitesi'nde boreoutun işten ayrılma niyetine etkisini inceleyen bir çalışma yapıldı.

İşaretleri

• Gün boyu "meşgul görünmeye" çalışmak, ama yapacak anlamlı bir iş bulamamak
• İşin kişinin becerilerinin çok altında kalması
• Pazartesi sabahları gelen ağır bir isteksizlik
• İş çıkışında, az iş yapılmış olmasına rağmen derin bir yorgunluk
• "Burada ne yapıyorum?" sorusunun sık sık akla gelmesi
• Uyku sorunları, baş ağrısı, keyifsizlik gibi bedensel ve duygusal yakınmalar

Neden bu kadar yorar?

Can sıkıntısı masum görünse de uzun sürdüğünde insanı yıpratır. Anlamsız görünen bir işte saatler geçirmek, kişinin kendine ve emeğine dair değer hissini aşındırır. Bir süre sonra bu, işe karşı sessiz bir geri çekilmeye (sessiz istifa) ya da içten içe büyüyen bir kopuşa (sessiz çatlama) dönüşebilir. Hayatın geri kalanında da anlam arayışını tetikleyebilir (varoluşsal kaygı).

Boreout çoğu zaman sessiz yaşanır. "Az iş yapıp yorulmak" dışarıdan anlaşılmadığı için kişi bundan söz etmekte de zorlanır.

Ne yapılabilir?

• Görünür kıl: Yöneticine ya da ekibine, becerilerini daha iyi kullanabileceğin işler istediğini söylemek ilk adım olabilir.
• Küçük meydan okumalar ekle: Yeni bir beceri öğrenmek, bir süreci iyileştirmek ya da bir projeye gönüllü olmak.
• Anlamı iş dışında da ara: Hayatın bütün anlamını işten beklemek yükü artırır.
• Uzun vadeli soruyu sor: Bu iş, gelecekte olmak istediğin yere götürüyor mu?

Ne zaman destek almak iyi gelir?

İşteki anlamsızlık hissi haftalardır sürüyor, uyku ve ruh hâlini etkiliyor ya da hayatın genelinde bir isteksizliğe dönüşüyorsa, bunu bir uzmanla konuşmak iyi gelebilir. Kendini değerlendirmek için Tükenmişlik Göstergesi aracımıza da bakabilirsin. Tükenmişlik ve iş stresi sayfamızda bu konuda nasıl çalıştığımızı anlattık.

Sık sorulan sorular

Boreout ne demek?

İşte yeterince meydan okuma bulamamaktan, sürekli sıkılmaktan ve işi anlamsız bulmaktan doğan bir yorgunluk hâlidir. Türkçede bıkkınlık sendromu olarak da anılır.

Boreout ile tükenmişlik arasındaki fark nedir?

Tükenmişlik çoğu zaman aşırı iş yükü ve stresten doğar. Boreout ise yetersiz ve anlamsız işten kaynaklanır. Belirtileri benzer olabilir, ama sebepleri farklıdır.

Boreout bir hastalık mı?

Hayır, tıbbi bir tanı değildir. Ancak uzun sürdüğünde uyku sorunları, keyifsizlik ve isteksizlik gibi zorlayıcı belirtilere yol açabilir.