Yeni: Mehmet Durmuş'un Çağın Kavramları Ansiklopedisi yayında Okumaya başla

Psikoloji Sözlüğü

Uyku boşanması

İngilizce: Sleep divorce

Gece üç. Yanındaki kişi yine horluyor. Dürtüyorsun, dönüyor, beş dakika sessizlik, sonra yeniden başlıyor. Ya da tersi: O sabah altıda kalkıyor, sen gece ikide yatıyorsun. Biri sıcaktan bunalıyor, diğeri yorganı başına çekiyor. Sabah ikiniz de yorgun ve birbirinize karşı biraz gerginsiniz.

Bir gün içinden biri şunu söylüyor: "Ben bu gece salonda yatsam?"

Buna uyku boşanması deniyor; İngilizcede sleep divorce. Çiftlerin daha iyi uyuyabilmek için ayrı yatakta ya da ayrı odada yatmayı seçmesi. Adı ürkütücü ama boşanmayla bir ilgisi yok. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi'nin bir anketinde, yetişkinlerin yaklaşık üçte biri partneri yüzünden ara sıra ya da sürekli başka bir yerde uyuduğunu söylüyor.

İlişki için kötü bir işaret mi?

Her zaman değil. Uykusuzluk insanı sinirli, sabırsız ve tartışmaya daha yatkın yapar. Her gece bölünen uyku, sabahları partnerine karşı biriken küçük bir öfkeye dönüşebilir. Ayrı uyumak bazen bu öfkeyi ortadan kaldırır, gündüzü daha iyi geçirmenizi sağlar.

Ama ayrı yatmak, konuşulmayan bir mesafenin kılıfı da olabilir. Fark genellikle şurada: Bu karar birlikte, açıkça mı verildi, yoksa biri sessizce odayı mı terk etti? Uyku için ayrılmak ile birbirinden kaçmak için ayrılmak aynı şey değildir.

Yakınlığı korumak

Ayrı uyuyan çiftlerin çoğu, yakınlık için bilerek zaman ayırıyor. Yatmadan önce birlikte uzanıp sohbet etmek, sabah kahvesini birlikte içmek, hafta sonları aynı yatakta uyumak gibi. Uyku ayrı, yakınlık ortak kalabilir.

Bir de sağlık tarafı var. Horlama çok yüksekse ya da uykuda nefes durması fark ediliyorsa, ayrı odaya geçmek sorunu çözmez, sadece duyulmaz hâle getirir. Bu durumda bir hekime danışmak gerekir.

Nasıl konuşulur?

Bu teklif kolayca reddedilmek gibi algılanabilir. O yüzden ne söylediğin kadar nasıl söylediğin de önemli. "Senden uzaklaşmak istemiyorum, ikimiz de daha iyi uyuyalım istiyorum" demek, "Horlamandan bıktım" demekten çok farklı bir kapı açar. Kendi ihtiyacını açıkça söylemek de bir sınır koymaktır (sınır koymak).

Yatak odasındaki mesafe bazen ilişkideki başka bir mesafenin yansıması olabilir. Bu konularda nasıl çalıştığımı Çift terapisi sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular

Uyku boşanması ne demek?

Çiftlerin daha iyi uyuyabilmek için ayrı yatakta ya da ayrı odada yatmayı seçmesi. Adına rağmen ilişkinin bittiği anlamına gelmez.

Ayrı yatakta uyumak ilişkiye zarar verir mi?

Birlikte ve açıkça verilmiş bir kararsa, daha iyi uyumak ilişkiye iyi bile gelebilir. Ama konuşulmayan bir mesafenin kılıfıysa, asıl konuşulması gereken o mesafedir.

Partnerime ayrı yatmayı nasıl teklif edebilirim?

Suçlamadan, kendi ihtiyacını anlatarak. "İkimiz de daha iyi uyuyalım istiyorum" gibi bir cümle, reddedilme hissini azaltır. Yakınlık için ortak zamanlar planlamak da iyi gelir.

Konuşmak istersen buradayım.

İlk mesajında ne yaşadığını uzun uzun anlatman gerekmiyor. Kısa bir merhaba yeterli; uygun görüşme saatlerini ve sürecin nasıl işlediğini birlikte netleştiririz.