Body doubling (biriyle birlikte çalışmak)

Evde tek başına çalışmaya oturuyorsun ve bir türlü başlayamıyorsun. Ama aynı işi bir kafede, etrafında çalışan insanlar varken yapınca bir saatte bitiriyorsun. Ya da arkadaşın "Ben de ödevimi yapayım, sen de raporunu yaz" diyerek yanına oturduğunda, aylardır ertelediğin işe bir anda başlıyorsun.

Buna body doubling deniyor. Türkçede tam karşılığı yok; "biriyle birlikte çalışmak" ya da "çalışma eşi" diyebiliriz. Yanında biri olduğunda, o kişi sana yardım etmese, hatta tamamen başka bir işle uğraşsa bile, senin kendi işine daha kolay odaklanabilmen.

Neden işe yarıyor?

Bunu en çok dikkat dağınıklığı yaşayanlar, özellikle de DEHB'li (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) insanlar keşfetti ve yaydı. Uzmanlar bunu, yanındaki kişinin bir tür "çapa" görevi görmesine bağlıyor. O orada oturup çalıştıkça, sen de farkında olmadan ona uyum sağlıyorsun (Cleveland Clinic).

Bir de şu var: Birinin yanında telefonu elimize alıp sonsuz bir kaydırmaya dalmak (doomscrolling) biraz daha zordur. Hafif bir sorumluluk hissi, dikkatimizin dağılmasını engeller. Ve tek başına bir işle boğuşmak yerine, aynı odada biriyle "birlikte" çalışmak, işi daha az yalnız ve daha az ağır hissettirir.

Henüz üzerine çok fazla bilimsel araştırma yok; ama denemesi kolay, zararsız ve pek çok insan işe yaradığını söylüyor.

Nasıl denenir?

En basiti, bir arkadaşınla ya da ev arkadaşınla aynı masada, herkes kendi işini yaparak oturmak. Konuşmanıza gerek yok; sadece orada olmak yetiyor. Kütüphane ya da sessiz bir kafe de aynı işi görebilir.

Yanında kimse yoksa görüntülü arama da olur: Bir arkadaşınla kameralar açık, sesler kapalı, bir saat boyunca herkes kendi işine bakar. Hatta artık insanları bu amaçla buluşturan çevrim içi çalışma odaları da var.

Bir de küçük bir ipucu: İşe başlamadan önce birbirinize ne yapacağınızı söylemek ("Bu bir saatte şu üç e-postayı yazacağım") ve sonunda kısaca ne kadarını yaptığınızı paylaşmak işi daha da kolaylaştırıyor.

Odaklanmak sürekli bir mücadeleye dönüştüyse ya da erteleme hayatını zorlaştırıyorsa, bunun altında neler olduğuna bakmak iyi gelebilir. Bu konularda nasıl çalıştığımı Tükenmişlik ve iş stresi sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular

Body doubling nedir?

Yanında biri, hatta tamamen başka bir işle uğraşan biri varken kendi işine daha kolay odaklanabilmek. Özellikle dikkat dağınıklığı yaşayanlar arasında yaygın bir yöntem.

Body doubling sadece DEHB'liler için mi?

Hayır. DEHB'li insanlar arasında çok yaygınlaştı, ama ertelemeyle ya da odaklanmakla zorlanan herkes deneyebilir.

Body doubling online yapılabilir mi?

Evet. Bir arkadaşla görüntülü aramada, kameralar açık ve herkes kendi işine bakarak çalışmak da aynı etkiyi verebiliyor. Bu amaçla insanları eşleştiren çevrim içi platformlar da var.