Banksying

Bir gün partnerin karşına oturuyor ve "Ben bu ilişkiyi bitirmek istiyorum" diyor. Sen şaşkınsın, çünkü dün akşam birlikte film izlediniz, hafta sonu için plan yaptınız. Ama sonra anlıyorsun: O, bu kararı aylar önce vermiş. Sessizce uzaklaşmış, ayrılığın yasını çoktan tutmaya başlamış. Senin ise haberin yokmuş.

Buna banksying deniyor. Adını, kimliğini kimseye göstermeyen sokak sanatçısı Banksy'den alıyor. Onun eserleri gibi bu ayrılık da gizlice hazırlanıyor ve bir sabah, herkesin gözü önünde ortaya çıkıyor (Psychology Today). Psikolojik bir kavram değil; sosyal medyada yaygınlaşmış gündelik bir isim.

Ghosting'den ne farkı var?

Ghosting'de kişi hiçbir açıklama yapmadan ortadan kaybolur. Fizzling'de ilgi yavaş yavaş söner, mesajlar seyrekleşir, kimse bir şey söylemez. Banksying'de ise karar net, ama gizli. Kişi ilişkinin içinde görünmeye devam ediyor; ama aslında kapıdan çoktan çıkmış.

İnsanlar neden böyle yapıyor?

Çoğu zaman kötü niyetten değil, korkudan. Zor bir konuşmadan, karşı tarafın gözyaşından ya da öfkesinden kaçmak istemek (duygusal kaçınma). Yalnız kalmaktan korkup başka bir şey netleşene kadar beklemek. Hâlâ sevdiği için karşısındakini "korumaya" çalıştığını sanmak. Ya da ayrılığın dışarıdan nasıl görüneceğini kontrol etmek istemek.

Yakınlık arttıkça geri çekilmeye yatkın, kaçıngan bağlanma eğilimi olan kişilerde bu yol daha sık görülebiliyor.

Geride kalan sensen

Banksying'in en zor yanı eşitsizlik. Giden kişi ayrılığa aylardır hazırlanıyor, sen ise her şeye birden ve hazırlıksız yakalanıyorsun. Bu yüzden "Nasıl fark etmedim?" sorusu zihninde dönüp duruyor, geçmişteki her anı yeniden oynatıyorsun (ruminasyon).

Şunu bilmeni isterim: Senden saklanan bir şeyi görmemiş olmak senin hatan değil. Bütün cevapları alamayabilirsin; kapanış bazen karşı taraftan değil, kendi içinden gelir. Ani bir ayrılık insanı gerçekten sarsar. Bu dönemde yakınlarına yaslanmak, küçük günlük rutinlerini korumak sandığından daha çok iyi gelir.

Ayrılmak isteyen sensen

İlişkinin bittiğini hissetmek bir suç değil. Ama bunu açıkça, zamanında ve saygıyla söylemek, ikiniz için de daha az yaralayıcı bir son demek. Ne hissettiğinden emin değilsen, bunu önce birlikte konuşabileceğiniz bir alan da var. Çift görüşmelerinde nasıl çalıştığımı Çift terapisi sayfasında anlattım.

Sık sorulan sorular

Banksying ne demek?

İlişkiyi içten içe çoktan bitirip ayrılığa hazırlanmak, ama partnere hiçbir şey sezdirmeden bir gün aniden ayrılmak. Adını sokak sanatçısı Banksy'den alıyor.

Banksying ile ghosting aynı şey mi?

Hayır. Ghosting'de kişi açıklama yapmadan kaybolur. Banksying'de ise ilişkinin içinde kalmaya devam eder, ama ayrılık kararını saklar ve sonunda bir anda söyler.

Partnerimin banksying yaptığını nasıl anlarım?

Kesin bir işaret yok. Uzun süren bir mesafe, ortak planlardan kaçınma, konuşma isteğinin azalması gibi değişiklikler fark ediyorsan, suçlamadan, sakin bir şekilde ne hissettiğini sormak en sağlıklısı.