Laboratuvar
İlişki uyum ölçeği
İki kişilik bir araç. Sırayla, birbirinizin yanıtlarını görmeden doldurun; sonra tartışmalarınızda hangi örüntülerin öne çıktığına birlikte bakın.
İlişki araştırmacısı John Gottman ve ekibi, çiftleri on yıllar boyunca izledikleri çalışmalarda, anlaşmazlığın kendisinden çok nasıl yaşandığının belirleyici olduğunu gördü. Ayrılığa giden yolda sık rastlanan dört iletişim örüntüsüne de bir ad verdiler: mahşerin dört atlısı. Bunlar eleştiri, aşağılama, savunma ve duvar örme.
İyi haber şu: Her atlının bir panzehiri var ve bu örüntüler fark edildikçe değişebiliyor. Bu araç, ikinizin bu dört örüntüyü kendinizde ve birbirinizde nasıl gördüğünü yan yana koyar.
Nasıl kullanılır?
- Sakin bir zaman seçin; bir tartışmanın hemen ardından değil.
- Önce biriniz 20 soruyu yanıtlar, diğeri ekrana bakmaz. Sonra cihaz el değiştirir.
- Sorulardan bazıları kendi davranışınızla, bazıları partnerinizi nasıl gördüğünüzle ilgili. İkisi de değerli; olabildiğince dürüst olun.
- Sonuçlara birlikte bakın ve aşağıdaki önerilerle konuşun.
Yanıtlarınız hiçbir yere gönderilmez ve kaydedilmez; hesaplama tamamen bu cihazın tarayıcısında yapılır. Sayfayı kapattığınızda her şey silinir.
Bu aracı ikiniz, aynı cihazda sırayla dolduracaksınız. Önce biriniz, ardından diğeriniz; birbirinizin yanıtlarını görmeden. Sonuçlara ise birlikte bakacaksınız.
İsim yazmak zorunlu değil; sadece sonuçları okurken kimin kim olduğunu karıştırmamanız için.
Yanıtlar ekranda görünmüyor. Sıradaki kişi hazır olduğunda başlayabilir.
Dört atlı ve panzehirleri
- Eleştiri → Yumuşak başlangıç: Kişiye yüklenmek yerine, konuşmayı kendi duygun ve ihtiyacınla açmak.
- Aşağılama → Takdir ve hayranlık kültürü: Alay ve küçümsemenin yerine, partnerinde sevdiğin ve saydığın şeyleri fark edip söylemek.
- Savunma → Sorumluluğun bir kısmını üstlenmek: Haklı olduğun yanlar olsa bile, önce sorundaki kendi payını görebilmek.
- Duvar örme → Sakinleşme molası: Kapanmak yerine mola istemek, bedeni sakinleştirmek ve konuşmaya geri dönmek.
Sonucu nasıl okumalı?
Sonuç bir not ya da ilişkinize verilmiş bir hüküm değil. Aynı anın iki kişiye farklı hissettirebileceğini görmek, çoğu zaman tek bir puandan daha öğreticidir. Bu yüzden ikinizin birbirini farklı gördüğü yerlere özellikle dikkat edin.
Her çiftin anlaşmazlıkları vardır. Önemli olan, anlaşmazlıktan sonra birbirinize geri dönebilmenizdir. Aynı döngü tekrar edip duruyorsa bunu bir çift terapistiyle konuşmak, döngünün kendisine birlikte bakmanıza yardım edebilir.
İlişkinizde fiziksel ya da duygusal şiddet, tehdit veya korku varsa bu araç doğru başlangıç noktası değildir. ALO 183 Sosyal Destek Hattı'nı arayabilir, acil bir durumda 112'ye ulaşabilirsin.
Kaynaklar
- Gottman, J. M. ve Levenson, R. W. (2000). The timing of divorce: Predicting when a couple will divorce over a 14-year period. Journal of Marriage and the Family, 62(3), 737–745.
- Gottman, J. M. (1994). What Predicts Divorce? The Relationship Between Marital Processes and Marital Outcomes. Lawrence Erlbaum.
- Gottman, J. M. ve Silver, N. (1999). The Seven Principles for Making Marriage Work. Crown.
- The Gottman Institute, The Four Horsemen: Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling.
Bu araçtaki sorular MorMavi için özgün olarak yazılmıştır; Gottman Enstitüsü'nün ölçeklerinin çevirisi değildir ve geçerlik çalışması yapılmış bir klinik ölçek değildir.
Sık sorulan sorular
Bu aracı tek başıma doldurabilir miyim?
Araç iki kişi için tasarlandı; asıl değeri, iki bakış açısını yan yana görmekte. Tek başına bakmak istersen Bağlanma pusulası sana daha uygun olabilir.
Yanıtlarımızı partnerim görebilir mi?
Hayır. Tek tek yanıtlar hiçbir aşamada gösterilmez; yalnızca ortak sonuç ekranı görünür. Yanıtlar hiçbir yere gönderilmez ve sayfa kapandığında silinir.
Sonuç kötü çıktı, ayrılmalı mıyız?
Hayır, bu araç böyle bir karar için tasarlanmadı. Dört atlı, birçok çiftin zaman zaman düştüğü örüntülerdir ve değişebilir. Sonuç sizi kaygılandırdıysa bunu birlikte bir uzmanla konuşmak iyi bir adım olabilir.